Savunma Harcamalarında Hedeflenen Oranlar
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin açılış konuşmasını gerçekleştirdi. Erdoğan konuşmasında, Türkiye’nin savunma harcamalarına ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“2030 yılından önce savunma harcamalarımızın oranını yüzde 3,5 düzeyine yükseltmek için tedbirlerimizi aldık. Güvenlik ve dayanıklılıkla bağlantılı harcamalarda ise şimdiden yüzde 1,5’luk bütçe payına ulaştık. Böylece yüzde 5 hedefine Lahey’de belirlenen 2035 yılından 5 sene önce erişmeyi hedefliyoruz. Kuşkusuz ülkemizin asıl başarısı savunma sanayindeki atılımdadır. Üretim ve ihracat kapasitesi itibarıyla dünyanın ilk 10 ülkesi arasına girdik.”
Çelik Kubbe’ye 24 Milyar Dolar Bütçe
İttifak kapsamında Türkiye’ye tahsis edilen yetenek hedeflerine değinen Erdoğan, “İttifakta bize tahsis edilen 361 yetenek hedefinin neredeyse tamamını, taahhüt edilen tarihten önce, üç yıl içinde karşılamış olacağız. İttifakımızda eksikliği en çok hissedilen hava ve füze savunma kabiliyetlerine Çelik Kubbe projemizle 24 milyar dolar ilave bütçe ayırdık. Avrupa’daki en büyük kara ordusuna sahip ülke olarak, yeteneklerimizi ihtiyaç duyulan her aşamada ittifakın hizmetine sunmanın gayretindeyiz.” ifadelerini kullandı.
İnsansız Sistemler Merkezi NATO’ya Akredite Edilecek
Türkiye’nin NATO harekât ve tatbikatlarına verdiği katkılara değinen Erdoğan, Kosova, Karadeniz ve Baltıklar’da ittifakın faaliyetlerine katkı sunan müttefikler arasında yer aldıklarını belirtti. İHA ve SİHA’ların muharebe alanlarında başarıyla kullanıldığını vurgulayan Erdoğan, İnsansız Sistemlere Karşı Koyma Mükemmeliyet Merkezi’ne ilişkin şu açıklamayı yaptı:
“İHA ve SİHA’ları gerçek muharebe alanlarında başarıyla kullanan bir müttefik olarak, tesisini öngördüğümüz İnsansız Sistemlere Karşı Koyma Mükemmeliyet Merkezimizi NATO’ya akredite etmeyi temenni ediyoruz. Bu merkezin bilhassa hava ve deniz drone tehditlerine karşı mukabele kabiliyetimizi destekleyeceğine inanıyorum.”
“NATO 3.0 Hedefine En Kısa Zamanda Ulaşmalıyız”
Konuşmasında NATO 3.0 vizyonuna özel bir bölüm ayıran Erdoğan, bu hedefe ulaşılması için iki hususa dikkat çekmek istediğini belirtti. Erdoğan, müttefikler arasındaki kısıtlamaların kaldırılması gerektiğine dair şu değerlendirmeyi paylaştı:
“NATO 3.0 hedefine en kısa zamanda ulaşmamız için şu iki hususa özellikle dikkat çekmek isterim. Birincisi, savunma sanayi başta olmak üzere savunma iş birliğinde müttefikler arasındaki kısıtlamaların kaldırılmasıdır. Savunma Sanayi Forumu’nda bu mesajın hem endüstri hem de hükümet yetkilileri tarafından vurgulanmış olmasını memnuniyetle karşılıyorum.”
AB Üyesi Müttefiklere Çağrı
Avrupalı müttefiklerin kıta savunmasında daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirten Erdoğan, ittifakın bütünlüğünün korunması gerektiğine dikkat çekerek şunları söyledi:
“İkincisi, Avrupalı müttefikler olarak kıta savunmasında daha fazla sorumluluk üstlenirken ittifakın bütünlüğünü ve transatlantik ilişkileri zayıflatabilecek tasarruflardan da kaçınmamız gerekiyor. Burada özellikle Avrupa Birliği üyesi müttefiklerimize seslenmek istiyorum. Birliğin güvenlik alanındaki çabalarında azami fayda ancak ve ancak NATO ile gereksiz tekrarlardan kaçınılmasıyla mümkün olabilir.”
AB üyesi olmayan müttefiklerin dışlanmasının kısıtlı kaynakların boşa harcanmasına yol açacağını belirten Erdoğan, “Aklın ve mantığın emrettiği bir iş birliği modeli mümkünken, birlik üyesi olmayan müttefiklerin dışlanması kısıtlı kaynakların boşa sarf edilmesine ve Avrupa’da hiç arzu etmediğimiz suni bir bölünmeye yol açacaktır. Bu tutumun, Sayın Genel Sekreter’in işaret ettiği transatlantik savunma sanayi altyapısına hizmet etmediği de açıktır.” ifadesini kullandı.
Ukrayna ve İran Krizine Değerlendirme
Ukrayna savaşına ilişkin görüşlerini paylaşan Erdoğan, Trump’ın barış vizyonunu paylaştıklarını ve Ukrayna’nın öncelikli ihtiyaç listeleri girişimine destek verdiklerini belirtti. Erdoğan bu konudaki taahhüdünü şöyle ifade etti:
“Değerli mevkidaşlarım, Ukrayna savaşında Sayın Trump’ın barış vizyonunu paylaşıyor, Ukrayna’nın öncelikli ihtiyaç listeleri girişimine desteğimizi bildiriyorum. Ukrayna’ya kendi millî envanterimizden sağladığımız askerî desteğe ek olarak bu erişim kapsamında katkımızı sürdüreceğiz.”
Rusya’nın barışa yönlendirilmesi için iletişim kanallarından yararlandıklarını belirten Erdoğan, İran krizine ilişkin de değerlendirmede bulunarak Hürmüz Boğazı’nın mayınlardan temizlenmesine katkı vermeye hazır olduklarını açıkladı: “Ukrayna’yı desteklerken Rusya’yı da barışa yönlendirecek şekilde iletişim kanallarımızdan istifade ediyoruz. İran krizinin çözüm yoluna girmesinde, sabotaj teşebbüslerine rağmen Sayın Trump’ın sergilediği kararlı tutumu takdirle karşılıyorum. Diplomatik çabalarımıza ilave olarak Hürmüz Boğazı’nın mayınlardan temizlenmesi için gerekli katkıyı vermeye hazırız.”
Hava Savunma Desteğine Teşekkür
Türkiye’yi hedef alan füzelere karşı NATO unsurlarının sağladığı desteğe değinen Erdoğan, ilave hava savunma bataryaları konuşlandıran ülkelere teşekkür etti: “Bu vesileyle Türkiye’yi hedef alan füzelere karşı NATO unsurları tarafından sağlanan destek için Amerika ve İspanya başta olmak üzere ilave hava savunma bataryaları konuşlandıran Almanya ve İtalya’ya teşekkürlerimizi ifade ediyorum.”
“Gazze ve Lübnan’da Sükûnet Sağlanmalı”
İstanbul İşbirliği Girişimi mensubu ortaklarına da değinen Erdoğan, Orta Doğu’da kalıcı barışın anahtarının iki devletli çözüm olduğunu yineledi. Erdoğan, “Konuşmamızı artırmamızın şart olduğuna inandığım İstanbul İşbirliği Girişimi mensubu ortaklarımızın bugün bizlerle olmalarını önemsiyorum. Orta Doğu’da kalıcı barışın anahtarının iki devletli çözüm olduğunu bir kez daha vurguluyorum. Özellikle Gazze ve Lübnan’da sükûnetin sağlanması için hepimize görev düştüğünü ifade etmek istiyorum.” dedi.
Konuşmasını terörle mücadele vurgusuyla tamamlayan Erdoğan, “Son olarak terörün tüm biçim ve tezahürleriyle mücadele konusunda tam bir dayanışma içinde olmamız gerektiğini hatırlatıyorum. Ankara Zirvesi’nin hayırlara vesile olmasını diliyor, zirvenin hazırlıklarında emeği geçenlere teşekkür ediyorum.” ifadeleriyle sözlerini noktaladı.
