Azerbaycan, Trans-Adriyatik Boru Hattı (TAP) projesinin ticari faaliyete geçmesinin beşinci yıl dönümünde, Avrupa Birliği (AB) için boru hattıyla taşınan doğalgazda dördüncü büyük tedarikçi konumuna yükselerek, kıtanın enerji güvenliğinde vazgeçilmez bir stratejik ortak olduğunu bir kez daha kanıtladı. Enerji Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, TAP’ın ülkenin enerji ortağı olarak konumunu güçlendirdiği belirtildi.
TAP Sayesinde AB Gaz Arzının %7’si Azerbaycan’dan
Bakanlık verilerine göre, kritik öneme sahip TAP projesi sayesinde Azerbaycan, AB’nin toplam doğalgaz arzının yaklaşık %7’lik bir payını üstlenmiş durumda. Bu başarı, özellikle son yıllarda Avrupa’nın enerji kaynaklarını çeşitlendirme ve bağımlılıklarını azaltma çabaları açısından büyük önem taşıyor.
Taşınan Gaz Hacmi 51 Milyar Metreküpü Aştı
TAP’ın faaliyete geçtiği günden bu yana Avrupa ülkelerine sevk edilen toplam gaz hacmi 51,2 milyar metreküpe ulaştı. Bu devasa hacmin dağılımı, Azerbaycan gazının ulaştığı ana pazarları gösteriyor:
- İtalya: 42,9 milyar metreküp (En büyük alıcı)
- Yunanistan: 4,9 milyar metreküp
- Bulgaristan: 3,4 milyar metreküp
Sadece 2025 yılının ilk dokuz ayında bile TAP aracılığıyla toplam 8,5 milyar metreküp gaz taşındığı ve bu miktarın 7 milyar metreküpünün İtalya’ya sevk edildiği kaydedildi.
Güney Gaz Koridoru Genişletiliyor: Kapasite Artışı Yolda
Azerbaycan Enerji Bakanlığı, 2022 yılından bu yana AB ile yürütülen Yüksek Düzeyli Enerji Diyaloğu çerçevesinde, özellikle Güney Gaz Koridoru‘nun genişletilmesi ve arz hacimlerinin daha da artırılması konularının öncelikli gündem maddeleri arasında yer aldığını hatırlattı. Azerbaycan, 2022’den bu yana Avrupa’ya gaz arzını yaklaşık %60 oranında artırarak bu diyaloğa somut katkıda bulundu.
Bu genişleme çabalarının bir sonucu olarak, TAP’ın mevcut kapasitesinin 2026 yılına kadar 1,2 milyar metreküp daha artırılması Ocak 2024’te onaylandı. Bu genişletme, sadece mevcut alıcılar olan İtalya, Bulgaristan ve Sırbistan gibi ülkelerin taleplerini karşılamakla kalmayacak, aynı zamanda Azerbaycan gazı tedarik eden ülke sayısının artmasına ve arz ağının daha da yayılmasına olanak sağlayacak. Bakanlık, Arnavutluk’a 2026 yılından itibaren gaz arzı sağlamak üzere çalışmaların da devam ettiğini belirtti.
Geleceğin Enerjisi: Hidrojen Taşımacılığı Fizibilitesi İnceleniyor
Azerbaycan’ın AB ile olan enerji iş birliği sadece doğalgaz ile sınırlı kalmıyor. Bakanlık, TAP üzerinden hidrojen taşımacılığının teknik fizibilitesinin de şu anda değerlendirildiğini açıkladı. Bu kapsamda, “Azerbaycan için Düşük Karbonlu Hidrojen Ekonomisi Pazar Çalışması”nın tamamlandığı ve gelecekte hidrojenin boru hatları aracılığıyla taşınması olasılığının detaylıca incelendiği bildirildi. Bu adım, Azerbaycan’ın yeşil enerji dönüşümü ve Avrupa’nın karbonsuzlaştırma hedeflerine uyum sağlama çabalarını gösteriyor.
