AYM’den Kritik Noter Kararı: Hafta Sonu Mesaisi Düzenlemesi İptal Edildi!

CHP’nin Başvurusu Üzerine İnceleme Başlatıldı

Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun‘un bazı maddelerinin Anayasa’ya aykırı olduğunu ileri sürerek iptali istemiyle AYM’ye başvurdu.

Başvuruyu esastan inceleyen Yüksek Mahkeme, Noterlik Kanunu’nun 52. maddesine eklenen ve “noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine” olanak tanıyan ibareyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Yasa koyucuya yeni bir düzenleme yapabilmesi için süre tanımak adına bu iptal hükmünün 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi.

İptal Gerekçesi: “Çalışanların Dinlenme Hakkı”

Anayasa Mahkemesi, iptal kararının gerekçesinde çalışanların anayasal güvence altındaki haklarına dikkat çekti:

• Anayasa’nın 50. Maddesi: Kararda, Anayasa’nın 50. maddesi uyarınca her çalışanın dinlenme hakkına sahip olduğu, hafta tatili ve izin haklarına yönelik sınırlama ile düzenlemelerin ancak kanunla yapılabileceği hatırlatıldı.

• Yönetmelikle Sınırlama Yapılamaz: Noterliğin serbest bir meslek olmasının yanında aynı zamanda bir kamu görevi olduğu belirtildi. İzin günlerinde çalışmanın usul ve esaslarının kanun yerine çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenmesinin, “dinlenme hakkına” anayasaya aykırı bir sınırlama getirdiği vurgulandı.

• Yasal Çerçeve Eksikliği: İptal edilen düzenlemede, noterlerin izin günlerindeki çalışma esaslarına dair temel ilkelerin ve genel çerçevenin kanun düzeyinde çizilmediği ifade edildi.

Ceza Yargılamasında “Sanık Yerine Avukata Bildirim” Kolaylığına da İptal

AYM, aynı kanun paketinde yer alan ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 226. maddesine eklenen kritik bir fıkrayı daha iptal etti.

İptal edilen hüküm şu şekildedir:

“Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine (avukatına) yapılan bildirimler yeterli kabul edilir.”

Savunma Hakkı Bizzat Kullanılmalı

Yüksek Mahkeme, bu maddenin iptal gerekçesinde ise şu hukuki ilkelere dikkat çekti:

• Ceza yargılamalarında hakkaniyete uygun bir sürecin işletilebilmesi için savunma hakkının bizzat sanığın kendisine sağlanması esastır.

• Hakkında suç isnadı bulunan kişiye bizzat savunma yapma hakkının tanınması, adil yargılanma hakkının ve hakkaniyetin en temel gereğidir. Sanığın yerine sadece avukata yapılan tebligatın yeterli görülmesi bu hakkı zedelemektedir.