Akıllı İşaretlerde Yeni Dönem: 10+, 16+ ve Yeni Semboller
RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, çocukların fiziksel, zihinsel ve duygusal gelişimini olumsuz etkileyen içeriklere karşı yürütülen çalışmalara değinerek, “Akıllı İşaretler” sisteminde köklü değişikliklere gidileceğini duyurdu.
Yeni sistemle birlikte şiddetin türleri, ayrımcılık ve intihar gibi konulara yönelik isteğe bağlı yayın hizmetlerinde özel yazılı uyarılar geliştirildiğini belirten Daniş, şu bilgileri paylaştı:
RTÜK Başkanı Mehmet Daniş:
“Günümüzde çocuklar için önemli bir sorun olan zorbalık ilk kez çok boyutlu şekilde ele alındı. Kumar gibi davranışsal bağımlılık, uyuşturucu gibi madde kullanımına ve dilin doğru kullanımına özen gösterilerek ‘bağımlılık’ ve ‘uygunsuz dil’ olmak üzere iki yeni içerik sembolü eklenmesi planlanmaktadır. Ayrıca, yaş kategorilerine de 10+ ve 16+ sembollerinin eklenmesi ve yayın saatlerinin yeniden düzenlenmesi yapılacaktır.”
Zararlı Yayınlara 5 Yılda 345 Milyon TL Ceza
Nitelikli içeriklerin teşvik edilmesinin yanı sıra denetim faaliyetlerinin de kararlılıkla sürdüğünü ifade eden Daniş, çocuklara zarar veren içeriklere yönelik ağır yaptırımlar uygulandığını açıkladı.
Son 5 yıl içerisinde genel ahlaka aykırılık, şiddet, istismar ve kaba dil kullanımı gibi nedenlerle yayıncılara toplam 454 kez idari yaptırım uygulandığı ve kesilen ceza miktarının 345 milyon liraya ulaştığı bildirildi.
YouTube ve Dijital Platformlara “Lisans” Sinyali
Sadece içeriklerin değil, algoritmaların çocuklara bu içerikleri nasıl sunduğunun da büyük önem taşıdığını vurgulayan Daniş, sosyal medya ve dijital mecralar için birkaç ay içinde devreye girecek yeni bir takip sistemi üzerinde çalıştıklarını belirtti.
Daniş, dijital platformlardaki düzenleme ihtiyacına yönelik olarak, “Mevzuatımızın yenilenmesi ve mümkünse YouTube gibi habercilik, yayıncılık yapan kuruluşların da lisanslanması gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
2025 Gençlerin Medya Kullanımı Araştırması: Televizyon Düşüşte, Sosyal Medya Zirvede
Toplantıda söz alan RTÜK Başkan Yardımcısı Deniz Güler ise 26 ilde 15-21 yaş aralığındaki 7 bin 511 gençle yapılan araştırmanın çarpıcı sonuçlarını paylaştı:
-
Günlük Kullanım Süreleri: Gençler günde ortalama 3 saat 24 dakika sosyal medya, 58 dakika dijital yayın platformu, 40 dakika televizyon ve 38 dakika radyo kullanıyor.
-
Sosyal Medya Hakimiyeti: Her 10 gençten 9’u sosyal medyada aktif olarak yer alıyor.
-
Televizyonun Keskin Düşüşü: 2018 yılında yaklaşık 3 saat olan günlük televizyon izleme süresi, 2025 yılında 40 dakikaya kadar geriledi.
Güler, gençlerin yüzde 30’unun sosyal medyanın kendilerini gerçek hayattan kopardığını düşündüğünü belirterek, bu durumun sadece teknik bir düzenleme değil, aynı zamanda psikososyal bir mesele haline geldiğinin altını çizdi.
Komisyon Raporu Özet Tablosu
| Konu Başlığı | Detaylar ve Yeni Düzenlemeler |
| Yeni Akıllı İşaretler | 10+, 16+, Zorbalık, Bağımlılık (Kumar/Madde), Uygunsuz Dil |
| 5 Yıllık Ceza Bilançosu | 454 İdari Yaptırım / Toplam 345 Milyon TL Para Cezası |
| Gündemdeki Yenilikler | Dijital mecralara (YouTube vb.) lisans zorunluluğu, Algoritmik şeffaflık |
| Gençlerin Sosyal Medya Kullanımı | Günlük Ortalama 3 Saat 24 Dakika |
| Gençlerin TV İzleme Oranı | 2018’de 3 saat iken, 2025’te 40 dakikaya düştü |
