Nöbetçi Eczaneler
AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut başkanlığındaki komisyon, 4 aylık yoğun bir çalışmanın ardından taslak raporu üyelere gönderdi. Rapor, milletvekillerinin son görüşlerinin ardından TBMM Başkanlığına sunulacak.
Çocuk kapalı infaz kurumları ve eğitim evlerindeki 610 çocukla birebir yapılan saha araştırmasına da yer verilen raporda, çocuk suçluluğunun adli bir mesele olmanın ötesinde ailesel, çevresel ve dijital boyutları olan çok katmanlı toplumsal bir olgu olduğu vurgulandı.
Son 10 Yılın Korkutan Bilançosu: Şiddet ve Madde Kullanımı Tırmanışta
Raporda paylaşılan TÜİK verileri, Türkiye’de çocukların adli sistemle temasının son 10 yılda ciddi oranda yaygınlaştığını ortaya koydu:
-
Toplam Olay Sayısı: 2015 yılında adli sisteme giren çocuk vakası 133 bin 829 iken, 2024 yılında bu sayı 202 bin 785’e yükseldi (yüzde 51,5 artış).
-
Yaralama Suçları: Çocukların karıştığı her 3 olaydan birini oluşturan yaralama suçları, son 10 yılda yüzde 78,6 artarak 81 bin 875’e ulaştı. Bu veri, çocuklar arasındaki şiddet eğiliminin belirginleştiğini gösterdi.
-
Uyuşturucu ve Madde Suçları: Uyuşturucu madde kullanma, alma veya satma suçları 2015’te 7 bin 545 iken, 2024’te yüzde 119,5 artışla 16 bin 563’e fırladı. Bu durum, çocukların bağımlılık riskiyle çok daha erken yaşta karşılaştığını kanıtladı.
Öne Çıkan Çarpıcı Çözüm Önerileri
Komisyon, çocukların suça sürüklenmesini önlemek adına 6 konu ve 34 ana başlıkta radikal yasal ve idari değişiklikler önerdi. İşte o önerilerden dikkat çekenler:
1. Eğitim ve Erken Müdahale
-
Zorunlu Psikososyal Tarama: Okul öncesi ve ilkokul düzeyindeki tüm çocuklara, suça sürüklenmeye yönelik bireysel risk faktörlerini tespit etmek için zorunlu psikososyal tarama yapılmalı.
-
Her Okula Bir Danışman: Öğrenci sayısına bakılmaksızın, her okula en az bir rehber öğretmen/psikolojik danışman normu verilmeli.
-
Kör Noktasız Güvenli Okul: Okullarda mahrem alanlar hariç hiçbir kör nokta kalmayacak şekilde kamera sistemi kurulmalı, kartlı geçişe geçilmeli ve veriler e-Okul’a entegre edilmeli.
2. Aile ve Çalışma Hayatı
-
Kritik Saatlere Esnek Çalışma: Çocukların en çok suç işlediği zaman diliminin 15.00 – 17.00 saatleri arası olduğu tespit edildiğinden; ebeveyn gözetimini artırmak adına çalışma hayatında esnek çalışma modelleri teşvik edilmeli.
-
Zorunlu Yatış ve Tedavi: Kendine ve çevreye zarar verme riski olan, antisosyal veya madde bağımlısı çocuklar için acil durumlarda (sonradan hakim onaylı) rızaya bakılmaksızın zorunlu yatış ve tedavi imkanı getirilmeli.
3. Dijital Dünya ve Medya Denetimi
-
Algoritmik Sorumluluk: Dijital ortamlarda suç unsurlarının yayılmasını önlemek için içerik üretimi algoritmik olarak sıkı denetlenmeli.
-
Mafya ve Çete Yayınlarına Engel: Geleneksel ve dijital medyada çeteleşme, mafya ve bahis kültürünü özendiren dizi, tema ve yayınlar sıkı şekilde denetlenmeli ve önlenmeli.
4. Adalet Sistemi ve Cezaların Artırılması
-
Terminoloji Değişikliği: “Suça sürüklenen çocuk” kavramı yerine “adli süreçteki çocuk” ifadesi kullanılmalı.
-
Cezalar Artırılmalı, İndirimler Hakime Bırakılmalı: Kasten öldürme ve ağır yaralama gibi suçlarda, yaş küçüklüğü nedeniyle otomatik uygulanan ceza indirimleri kaldırılmalı, karar hakimin takdirine bırakılmalı. TCK 31’deki ceza üst sınırlarının artırılması gerektiği belirtildi:
-
12-15 yaş grubu ağırlaştırılmış müebbet cezalarında: Üst sınır 15 yıldan 18 yıla,
-
15-18 yaş grubu ağırlaştırılmış müebbet cezalarında: Üst sınır 24 yıldan 27 yıla çıkarılmalı.
-
-
Cezasızlık Algısına Son: Çocuk hükümlülerin doğrudan açık nitelikteki “çocuk eğitimevlerine” gönderilmesi yerine, cezaya önce kapalı ceza infaz kurumunda başlanmalı; iyi halli olduğu tespit edilirse eğitimevine nakledilmeli.
-
Poligon Yaşı 21 Olmalı: Silah ruhsatı alma yaşına paralel olarak, atış poligonlarına giriş yaşı da 21 yaşını doldurma şartına bağlanmalı.