Ofise Dönüş Kararı: Kimler Masada, Kimler Kapının Önünde?

Şirketler “normale dönüyoruz” diyor.
Takvimler 2026’yı gösteriyor ama bazı zihinler 2019’a geri dönmekte ısrarcı. Ofise dönüş kararı, yönetim katında stratejik bir tercih gibi görünebilir. Fakat sahada bu kararın etkisi eşit dağılmıyor. En ağır bedeli yine kadınlar ödüyor.

Hibrit Çalışma Bir Konfor Değildi

Pandemi döneminde hibrit sistem birçok kadın için kariyerin devam edebilmesi anlamına geldi. International Workplace Group araştırmaları, esnek çalışmanın kadınların iş hayatında kalıcılığı üzerinde belirgin bir etkisi olduğunu ortaya koyuyor.Bu model sayesinde pek çok kadın, bakım sorumlulukları ile kariyerini aynı anda sürdürebildi. Bu bir lüks değildi, bu bir dengeydi. Şimdi o denge geri alınıyor.

Görünmeyen İstifalar Başladı

Deloitte’un kadın çalışanlara dair son raporları, ofise dönüş baskısının tükenmişlik hissini artırdığını ortaya koyuyor. Ama mesele sadece stres değil. Kadınlar doğrudan istifa etmeyebilir.

Onun yerine:
• Terfi yarışından çekiliyorlar.
• Daha az görünür rolleri seçiyorlar.
• Çalışma saatlerini kısıyorlar.
• Kariyer hedeflerini küçültüyorlar.

Bu, sessiz bir geri çekilme.

“Kurumsal Kültür” Kimin Kültürü?

Ofise dönüş savunulurken en sık duyduğumuz cümle şu: “Kurumsal kültür zarar görüyor.” Peki bu kültür kimin hayatına göre tasarlandı? Sabah 8’de trafikte olmak zorunda olmayanların mı? Ev içi bakım yükünü tek başına taşımayanların mı? Akşam 6’dan sonra ikinci mesaisi başlamayanların mı? Hays araştırmaları, esnekliğin kaldırılmasının kadınlarda ayrılma eğilimini daha güçlü tetiklediğini gösteriyor. Bu bir tesadüf değil.

Asıl Mesele Güven Krizi

Hibrit model, performansı sandalyede geçirilen saatle değil, çıktıyla ölçmeye zorladı. Ofise dönüş çağrısı ise şu mesajı veriyor: “Çalıştığını görmek istiyorum.” Bu bir mekân tercihi değil, bu bir kontrol refleksi ve kontrol arttıkça, eşitsizlik de büyüyor.

Bir Geri Adımın Bedeli

Türkiye’de kadınların iş gücüne katılım oranı zaten kırılgan. Elde edilen her artış yılların mücadelesiyle geldi. Şimdi şirketler farkında olmadan şunu yapıyor olabilir: Kadınları kapının önüne koymuyorlar belki, ama kapıyı ağırlaştırıyorlar. Ofise dönüş, yalnızca fiziksel bir dönüş değil. Eğer dikkat edilmezse, bu karar kadın temsili açısından sessiz bir geri gidişe dönüşebilir.

Ve tarih bize şunu öğretti:
Eşitlik, en hızlı kriz zamanlarında değil, en rahat dönemlerde geriye gider.