AB-ABD Ticaret Anlaşması Yürürlükte! Gümrük Vergilerinde Tarihi Dönüşüm

1. Gümrük Vergilerinde Yeni Dönem ve Sektörel Kazanımlar

Yarından itibaren (1 Temmuz) geçerli olacak düzenlemeyle, ham maddelerden teknolojik ekipmanlara kadar çok geniş bir ürün yelpazesinde maliyetler düşecek. Anlaşmanın getirdiği temel ticari dönüşümler şu şekildedir:

• Sanayi Ürünleri: AB, ABD menşeli çok sayıda sanayi ürününe uyguladığı gümrük vergilerini tamamen kaldıracak.

• Tarım ve Deniz Ürünleri: ABD’den ithal edilen çeşitli tarım ürünleri ile deniz ürünlerine “tercihli pazar erişimi” hakkı tanınarak ithalat süreçleri kolaylaştırılacak.

• Karşılıklı Tarife Dengesi: Anlaşma şartlarına göre; AB ülkeleri ABD ürünlerine gümrük tarifesi uygulamamayı taahhüt ederken, ABD ise AB’den gelen ürünlere %15 oranında tarife uygulayacak.

2. Turnberry Golf Sahasından Resmi Gazete’ye Uzanan Süreç

Küresel ekonominin merakla beklediği bu dev anlaşmanın temelleri, Temmuz 2025’te İskoçya’da atılmıştı. ABD Başkanı Donald Trump’a ait Turnberry golf sahasında gerçekleştirilen üst düzey diplomatik zirvede müzakereleri tamamlanan taslak, bir yıllık hukuki hazırlık sürecinin ardından transatlantik ticaretinin yeni anayasası haline geldi.

3. Anlaşmanın Süresi ve Güvence Mekanizmaları

Mevcut takvime göre AB-ABD ticaret anlaşması 31 Aralık 2029 tarihine kadar yürürlükte kalacak. Ancak metin, AB’nin ekonomik egemenliğini korumaya yönelik çok sıkı güvenlik bariyerleri barındırıyor:

Anlaşma Maddesi	İşleyiş ve Güvence Şartı
Mütekabiliyet / Askıya Alma	ABD’nin ticaret anlaşmasındaki taahhüt ve yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda, AB sağladığı gümrük tavizlerini tek taraflı olarak askıya alabilecek.
Süre Uzatımı Mekanizması	İhtiyaç duyulması halinde, AB Komisyonu yapacağı kapsamlı değerlendirmelerin ardından düzenlemenin 2029 sonrasına uzatılması için yeni bir yasa teklifi hazırlayacak.