Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulunun 81. Oturumu vesilesiyle ABD’nin New York kentinde bir araya gelen Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan ve Ürdün dışişleri bakanları, Gazze’deki duruma ilişkin kritik bir ortak bildiriye imza attı.
Bakanlar, Gazze Şeridi’nde devam eden insani krizden duydukları derin endişeyi dile getirerek hazırlanan “Kapsamlı Plan”ın ikinci aşamasına derhal geçilmesi gerektiğini vurguladı.
Birinci Aşamada Bekleyen Yükümlülükler Vurgusu
Yayımlanan ortak metinde, İsrail’in planın ilk aşamasındaki taahhütlerini bir an önce tamamlaması gerektiği belirtilerek şu talepler öne çıkarıldı:
-
İnsani yardımların ve erken toparlanma malzemelerinin Gazze’ye engelsiz, güvenli ve derhal ulaştırılması,
-
Kritik altyapının rehabilitasyonuna vakit kaybetmeksizin izin verilmesi,
-
Ateşkesin tam anlamıyla korunması ve tüm ihlallerin derhal sonlandırılması.
İkinci Aşamanın Yol Haritası ve Uluslararası Güç
Kapsamlı Plan’ın ikinci aşamasının uygulama çerçevesini çizen açıklamada, bu sürecin İsrail’in Gazze’den tam olarak çekilmesini içerdiği kaydedildi. İkinci aşamanın temel parametreleri şu şekilde sıralandı:
-
İsrail’in Çekilmesi ve Silahların Teslimi: İsrail askeri birliklerinin bölgeden tamamen çekilmesiyle eş zamanlı olarak silahların teslim edilmesi.
-
İstikrar Gücü (ISF) ve Yönetim: Bölgede Uluslararası İstikrar Gücü’nün (ISF) konuşlandırılması ve Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’nin (NCAG) sorumlulukları devralması.
-
Yeniden İnşa: Gazze genelinde erken toparlanma ve altyapıyı imar çalışmalarının resmen başlatılması.
Zorunlu Göç ve İlhak Girişimlerine Kesin Ret
Filistin halkının ana vatanlarından sürülmesi veya zorunlu göçe tabi tutulmasına yönelik her türlü teşebbüsü kesin bir dille reddettiklerini açıklayan 8 ülke; yerleşim yerlerinin genişletilmesi, ev yıkımları ve yerleşimci şiddeti gibi yasa dışı adımları kınadı. Ayrıca Kudüs’teki Müslüman ve Hristiyan kutsal mekanlarının tarihi ve hukuki statüsünün korunması gerektiği altı çizildi.
Bağımsız Filistin Devleti ve ABD Vurgusu
Açıklamanın son bölümünde; Doğu Kudüs merkezli, egemen ve bağımsız bir Filistin Devleti’nin kurulması ile iki devletli çözümün tek kalıcı yol olduğu ifade edildi. ABD Başkanı Donald Trump’ın bu süreçteki liderliğinin takdir edildiği belirtilirken, ABD’nin Yol Haritası’nın uygulanmasında kararlı ve aktif rolünü sürdürmesi çağrısında bulunuldu.
