Aspendos’ta 1800 Yıllık Nadir Mozaik Keşfi: Genç Eurymedon Figürü Gün Yüzüne Çıkarıldı

Aspendos’ta Tarihe Işık Tutan Keşif

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Aspendos Antik Kenti’nde sürdürülen arkeolojik kazı çalışmalarında dikkat çekici bir keşfe imza atıldı. Aspendos Akropolisi ile tiyatroyu birbirine bağlayan Tiyatro Caddesi’nin Doğu Meydanı’nda gün yüzüne çıkarılan mozaik, Roma Dönemi Anadolu mozaik sanatına ilişkin yeni bilgiler sunmasıyla bilim dünyasının ilgisini çekti.

Uzmanlar tarafından yapılan ilk incelemelerde, mozaiğin merkezinde Aspendos’un yaşam kaynağı olarak kabul edilen Eurymedon Nehri’ni simgeleyen “Genç Eurymedon” figürünün yer aldığı belirlendi.

Bakan Ersoy Keşfi Duyurdu

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada keşfin önemine dikkat çekti.

Ersoy, “Aspendos’ta yürüttüğümüz kazı çalışmalarında, Roma Dönemi Anadolu mozaik sanatına ışık tutacak son derece önemli bir keşfi gün yüzüne çıkardık. Tiyatro Caddesi’nde ortaya çıkarılan mozaiğin merkezinde, kente hayat veren Eurymedon Nehri’ni simgeleyen “Genç Eurymedon” tasviri yer alıyor. Saz yaprakları, amphora ve balık figürleriyle zenginleşen bu kompozisyon; suyun, bereketin ve yaşamın simgesel anlatımını yansıtıyor. Küçük tesseralarla oluşturulan renk geçişleri, ayrıntı zenginliği ve yüksek işçilik kalitesiyle dikkat çeken eser, mozaik sanatında oldukça nadir rastlanan nehir tanrısı betimlemelerinden biri olmasıyla da ayrı bir önem taşıyor. Bu keşif, yalnızca Aspendos’un sanatsal zenginliğini ortaya koymakla kalmıyor; Roma Dönemi Anadolu mozaik sanatına ilişkin önemli bilimsel veriler de sunuyor. Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün değerli uzmanlarına, kazı ekibimize ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.” ifadelerini kullandı.

Mozaiğin Geçmişi Milattan Sonra 3. Yüzyıla Uzanıyor

Kazı çalışmalarında, Doğu Meydanı ile Doğu Sur Duvarları arasında yaklaşık 6 x 25 metre ölçülerinde mozaikli bir mimari yapı ortaya çıkarıldı.

İlk değerlendirmelere göre yapının milattan sonra 3. yüzyılın başlarında havuz olarak inşa edildiği belirlendi. Bugüne kadar kazısı tamamlanan yaklaşık 6 x 7,50 metrelik bölümde ortaya çıkarılan mozaik döşemenin, henüz kazılmamış alanlarda da devam ettiği değerlendiriliyor.

Araştırmacılar ayrıca yapının milattan sonra 262 yılında meydana gelen depremin ardından iç duvarlarla bölünerek farklı kullanım alanlarına dönüştürüldüğünü düşünüyor.

Mozaiğin Merkezinde Genç Eurymedon Figürü Yer Alıyor

Gün yüzüne çıkarılan mozaik taban iki farklı bölümden oluşuyor. İlk bölüm geometrik bezemelerden meydana gelirken, ikinci bölümde figüratif bir kompozisyon yer alıyor.

İkonografik özellikleri ve benzer örnekler doğrultusunda merkezde yer alan figürün, Aspendos’a hayat veren Eurymedon Nehri’ni temsil eden “Aspendos Nehir Tanrısı Genç Eurymedon” olduğu değerlendiriliyor.

Saz Yaprakları, Amphora ve Balık Figürleri Dikkat Çekiyor

Mozaiğin en dikkat çekici unsurları arasında saz yaprakları, amphora ve balık figürleri bulunuyor.

Nehir Tanrısı’nın başında ve elinde saz yapraklarıyla tasvir edildiği kompozisyonda, figür içinden su dökülen bir amphoraya yaslanmış şekilde betimleniyor. Nehir içerisinde karşılıklı yüzen balık figürleri ise sahneye hareket kazandırırken suyun ve bereketin simgesel anlatımını güçlendiriyor.

Roma Dönemi Anadolu Mozaik Sanatına Yeni Veriler Sunuyor

Uzmanlara göre mozaikte kullanılan küçük tesseralarla oluşturulan renk geçişleri, detay zenginliği ve dengeli figür oranları yüksek seviyede bir işçiliğe işaret ediyor.

Mozaik sanatında nehir tanrısı betimlemelerine oldukça sınırlı sayıda rastlanması nedeniyle keşfin bilimsel ve kültürel açıdan ayrı bir önem taşıdığı belirtiliyor.

Aspendos’ta ortaya çıkarılan bu önemli eser, yalnızca antik kentin sanatsal zenginliğini gözler önüne sermekle kalmıyor, aynı zamanda Roma Dönemi Anadolu mozaik sanatının gelişimine ilişkin yeni veriler sunarak arkeoloji dünyasına önemli katkılar sağlıyor.