Aliyev’in Danışmanı Devreye Girdi, Netanyahu Süreci Durdurdu
İsrail basınında geniş yankı uyandıran haberlere göre, Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar’ın ilerlettiği yasa tasarısı süreci, Bakü ile Tel Aviv arasında perde arkasında yürütülen çok kritik bir diplomasi trafiğiyle engellendi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in danışmanı Hikmet Hacıyev’in, İsrail Başbakanlık Ofisi ile doğrudan gerçekleştirdiği temasların ardından Başbakan Binyamin Netanyahu duruma müdahale etti.
İsrail yönetiminin, Azerbaycanlı üst düzey yetkililere söz konusu Ermeni tasarısının Knesset genel kurul gündeminden tamamen çıkarıldığını ve parlamento yaz tatiline girmeden önceki oylama takvimine hiçbir şekilde dahil edilmeyeceğini resmi olarak bildirdiği aktarıldı.
Haaretz gazetesinin bu iddialarına yanıt veren Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar’ın ofisi, oylamanın Netanyahu’nun müdahalesiyle iptal edildiği yönündeki iddiaları yalanlasa da tasarının neden parlamentoya getirilmediğine dair alternatif bir açıklama sunamadı. Sa’ar’ın ofisi, şu savunmayı yapmakla yetindi:
“Soykırımı tanımaya yönelik bir hükümet kararı var ve bu oybirliğiyle onaylandı. Bu karar değiştirilmeyecektir ve bu önemli, tarihi bir gerçektir.”
Azerbaycan’ın Sert Tepkisi Karşılık Buldu: “Girişim Tarihe Gömüldü”
Azerbaycan merkezli Haqqin gazetesinin konuya yakın diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre, İsrail hükümeti Azerbaycan’ın stratejik endişelerini ve kırmızı çizgilerini dikkate almak zorunda kaldı. Bakü’nün kararlı tutumunun ardından gelinen nokta şu ifadelerle özetlendi:
“Girişim durduruldu ve fiilen tarihe gömüldü. Teklifin gelecekte yeniden canlandırılmasını önlemek için de gerekli adımlar atıldı.”
Geçtiğimiz ay İsrail hükümetinin bu yönde bir adım atma eğilimi göstermesi üzerine Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı resmi bir kınama yayımlamış ve kararın derhal gözden geçirilmesi çağrısında bulunmuştu. Bakü yönetiminin yaptığı o sert açıklamada, siyasi hamlelerin bölgesel barışa zarar vereceğine dikkat çekilerek şu ifadelere yer verilmişti:
“Bu tanıma, 1915 olaylarını çevreleyen tarihi gerçeklerin çarpıtılması anlamına gelmektedir. Karmaşık bir tarihi mesele, sağlam bir hukuki veya akademik temel olmaksızın siyasi bir karara indirgenmiştir.”
Bakü’den Tel Aviv’e “Kudüs-ü Şerif” Sinyali
Ermeni tasarısı Knesset’te oylamaya sunulmayarak askıya alınsa da Azerbaycan, İsrail ile ilişkilerin gelecekteki seyrine dair ezber bozan bir diplomatik manevraya imza attı. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa’yı Bakü’deki Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda ağırlayarak çok net mesajlar verdi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı tarafından görüşmenin ardından yapılan resmi açıklamada, Azerbaycan’ın başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasına yönelik koşulsuz desteği en üst düzeyde vurgulandı. Açıklamanın İngilizce metninde Kudüs için geleneksel ve İslami vurgusu yüksek olan “Kudüs-ü Şerif” ifadesinin tercih edilmesi, Tel Aviv yönetimine yönelik net bir diplomatik mesaj olarak yorumlandı.
Bakü yönetiminin ayrıca, BM Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı (UNRWA) da dahil olmak üzere Filistin halkına yönelik insani ve mali yardımları kesintisiz sürdüreceği, Batı Şeria’da ise Filistinli gençlerin eğitimi için modern bir lise inşa etme planını başlattığı ilan edildi.
