Resmi Gazete’de Yayımlandı! Aldatıcı Reklamlara Karşı Yeni Dönem Başladı

1. Yapay Zekalı Reklamlara Şeffaflık ve “Dijital İkiz” Yasağı

Yönetmeliğin en dikkat çekici maddelerinden biri, hızla yayılan yapay zeka teknolojilerine yönelik oldu. Yeni dönemde dijital karakterlere ve manipülasyonlara karşı şu kurallar uygulanacak:

• Net Bilgilendirme Zorunluluğu: Reklamlarda yapay zeka teknolojisi kullanılarak gerçek insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durum ekran üzerinde açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmek zorunda olacak.

• “Deneyimlemiş Gibi” Gösterme Yasağı: Gerçek bir kişinin yapay zeka ile üretilmiş dijital kopyasının (deepfake/dijital ikiz), bir mal veya hizmeti bizzat kullanmış, deneyimlemiş veya tavsiye ediyormuş gibi yansıtıldığı reklamların yapılması tamamen yasaklandı.

2. Sosyal Medya ve Hedefli Reklamcılığa Sıkı Kurallar

Sosyal medya içerik üreticilerinin (influencer) menfaat, kazanç veya indirim karşılığı yaptığı tüm paylaşımlarda “reklam” veya “tanıtım” ibaresini kullanması artık yasal olarak zorunlu.

Kişisel verilerin analiz edilmesiyle yapılan hedefli reklamcılıkta ise şu radikal kararlar alındı:

• Reklam verenler, reklamın hangi kriterler (yaş, ilgi alanı vb.) baz alınarak tüketiciye gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini doğrudan ve kolay erişilebilir şekilde sunmak zorunda.

• Çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması tamamen yasaklandı.

3. İndirimli Satışlar, Çevresel Beyanlar ve Şikayet Yönetimi

Yönetmelik, e-ticaret sitelerinde sıkça karşılaşılan “sahte indirim” ve “yeşil aklama” (greenwashing) yöntemlerinin de önüne geçiyor:

Düzenleme Alanı	Yeni Uygulama Esası ve Şartları
İndirimli Satışlar	İndirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat baz alınacak ve üzeri çizilerek gösterilecek. Çabuk bozulabilen meyve-sebzelerde ise bir önceki fiyat esas alınacak.
Çevresel Beyanlar	“Çevre dostu”, “doğa dostu” gibi genel kavramlar net bir açıklama olmadan kullanılamayacak. Bu beyanların yetkili kurumlar, üniversiteler veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle ispatlanması zorunlu olacak.
Şikayet Süreleri	Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce firmalara cevap hakkı için tanınan 72 saatlik süre 48 saate düşürüldü. Süre bitiminde şikayetler doğrudan yayımlanacak.
Tüketici Yorumları	Satın alım süreci doğrulanmayan mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri/yorumları kesinlikle yayımlanamayacak.

Falcı, medyum, astrolog reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağının kapsamı “yasa dışı şans oyunlarını” da içerecek şekilde genişletildi. Akademik unvanların yanıltıcı kullanımı ve takviye edici gıdaların normal beslenme yerine geçtiği izlenimi veren reklamlar da yasak kapsamına alındı. Düzenlemeler 1 Ağustos itibarıyla resmen yürürlüğe girecek.