Sığamadığım Yerler

Yazıyı sesli dinleyebilirsiniz

Bazen insan bazı odalara sığamaz. Dört duvarın arasında kalır da nefesi daralır, kapılar açık olsa bile çıkamaz. Bir evin odasına sığamaz mesela; herkes oradadır ama kendini yapayalnız hisseder. Bir masada oturur, herkes konuşur ama insanın içinden tek kelime etmek gelmez. Çünkü bazen insanın sığamadığı yer metrekarelerle, duvarlarla, kapılarla ilgili değildir. Bazen bir gönle sığamaz, bazen bir hayata, bazen de kendisine ayrılmış küçücük bir yere…

Ben ne zaman sığamadığımı anladım, bilmiyorum. Hangi an insanın içine böyle bir darlık çöker, hangi bakış insanı bulunduğu yerden eksiltir, hangi sessizlik insana fazlalık olduğunu hissettirir, bilmiyorum. Ama sanırım beni en çok bir hastane koridorunda vurdu bu duygu.

İnsan zaten hastanede kendine ait bir yer bulamıyor. Nereye oturacağını, nereye bakacağını, ellerini nereye koyacağını bilemiyor. Herkes bir şey bekliyor, herkesin içinde başka bir korku, başka bir dua, başka bir telaş var. Beyaz duvarlar, soğuk ışıklar, gelip geçen ayak sesleri… Bir de insanın göğsüne oturan, hiçbir yere bırakamadığı o ağır çaresizlik…

Orada bir an geliyor, etrafınızdaki herkesi görüyorsunuz ama kendinizi hiçbir yere ait hissedemiyorsunuz. Bir sandalyeye oturuyorsunuz, sanki o sandalye bile size dar geliyor. Bir duvara yaslanıyorsunuz, duvar sizi tutmuyor. Bir kapının önünde bekliyorsunuz, ama hangi kapının açılmasını istediğinizi bile unutuyorsunuz. İçinizde bir şey sürekli yer arıyor. Bir omuz, bir el, bir cümle, bir çift göz…

İnsana yalnız olmadığını hissettirecek küçücük bir şey arıyorsunuz.

Sonra düşünüyorsunuz; Ben gerçekten bu kadar mı fazlayım? Birinin hayatına sığmak bu kadar mı zor? Birinin gönlünde kendime küçücük bir yer bulmak için neden bu kadar yoruluyorum? İnsan en çaresiz zamanında bile birilerine yük olmaktan korkar mı? Korkar. Hem de en çok o zaman korkar. Ağlamasını saklar, kırıldığını gizler, ihtiyacı olduğunu belli etmez. Çünkü bir de sığamadığı insanların yanında kendisini anlatmaya çalışmanın yorgunluğu vardır.

Oysa insan bazen yalnızca birinin yanında susmak ister. Birinin, hiçbir şey sormadan elini tutmasını ister. İyi misin diye sormasını bile beklemez belki; çünkü o soruya verilecek cevabın olmadığını kendisi de bilir. Sadece orada olduğunu hissettirsin ister. Gitmeyeceğini, sıkılmayacağını, varlığından rahatsız olmayacağını bilmek ister.

Ne acıdır ki insan bazen en çok ihtiyaç duyduğu yerde fazlalık gibi hisseder kendini. Bir hastane odasında, bir evin salonunda, kalabalık bir sofrada ya da çok sevdiği birinin hayatında… Oysa ne büyük şeyler ister insan. Biraz anlayış, biraz merhamet, biraz da gönülden kabul görmek…

Belki de insanın en büyük yorgunluğu budur: Kendisine yer açılmasını beklediği insanların arasında sürekli kendisine yer aramak. Bir bakıştan anlam çıkarmak, bir suskunluktan incinmek, bir cümlenin içinde kendine ait olmayan bir uzaklık hissetmek… Her seferinde biraz daha içine çekilmek, biraz daha susmak, biraz daha küçülmek…

Ve bir gün fark ediyorsunuz ki artık hiçbir şey anlatmak istemiyorsunuz. Ne kırgınlığınızı ne yorgunluğunuzu ne de içinizde biriktirdiğiniz o koca boşluğu… Çünkü insan, anlaşılmak için kendini defalarca anlatmak zorunda kaldığı yerde de yoruluyor. Birinin gönlüne sığabilmek için kendi varlığından eksiltmek istemiyor artık.

Belki de o hastane koridorunda yalnızca bir haberin ağırlığıyla değil, yıllardır içimde biriktirdiğim bütün sığamama duygusuyla karşılaştım. Belki o gün ilk kez anladım; insanın canı yalnızca kötü haberlerle yanmıyor. Bazen birinin yanında kendine yer bulamamak, birilerinin hayatında hep kenarda kalmak, en zor gününde bile kime yaslanacağını bilememek de insanı paramparça ediyor.

Şimdi düşünüyorum da bazı odalar gerçekten küçüktür, bazı evler gerçekten dardır. Ama insanı asıl boğan duvarlar değildir. Bir gönülde kendine yer bulamamak, bir kalabalığın içinde yok sayılmak, birilerinin yanında varlığını sürekli açıklamak zorunda kalmak…

Ben artık büyük yerler istemiyorum hayattan. Kocaman evler, kalabalık sofralar, süslü cümleler de değil derdim. Yalnızca kötü bir günümde sığabileceğim bir omuz, sustuğumda beni anlayabilecek bir yürek, ağladığımda gözyaşımı saklamak zorunda kalmayacağım bir yakınlık istiyorum.

Çünkü insanın her zaman gidecek bir evi olmayabilir ama sığınacak bir gönlü olmalı.

Ve bazen insan, bir hastane koridorunda anlıyor ki en çok ihtiyaç duyduğu şey bir oda değil, kendisine gönülden açılmış bir yer…