Herkesin Bir Taşıma Kapasitesi Var

Bazı insanlar konuşmak için değil, içlerinde biriktirdiklerini bir başkasının omuzlarına bırakmak için arar.

İnsan ilişkilerinde tuhaf bir alışkanlık var. Bazıları arkadaşlığın ne anlama geldiğini yalnızca kendi ihtiyaçları üzerinden yorumluyor. Canı sıkıldığında arıyor, bir sorun yaşadığında kapını çalıyor, hayatında işler yolundayken ise varlığını hatırlamıyor. Üstelik bütün bunları yaparken kendisini oldukça iyi bir arkadaş olarak görüyor.

Oysa arkadaşlık, insanın içinden geçen her şeyi karşısındakine boca etmesi, sonra da hiçbir şey olmamış gibi hayatına devam etmesi değildir.

Elbette insan insana anlatacak. Kırılacak, üzülecek, bazen içinden çıkamadığı meseleleri paylaşacak. Zaten dostluk biraz da bunun için var. Fakat paylaşmakla, bir başkasını sürekli kendi sıkıntılarının merkezine yerleştirmek arasında ciddi bir fark bulunuyor.

Mesela düşünün…

Telefonunuz çalıyor. Arayan arkadaşınız. Daha merhaba demeden başlıyor anlatmaya. İş yerindeki huzursuzluk, ailedeki tartışma, bitmek bilmeyen ilişkiler, insanların ona yaptıkları, hayatın adaletsizliği… Dinliyorsunuz. Arada birkaç cümleyle destek olmaya çalışıyorsunuz. Bazen çözüm öneriyorsunuz, bazen yalnızca susup dinliyorsunuz. Telefon kapanıyor.

Ertesi gün yine aynı hikâye, sonraki hafta yine aynı meseleler… Fakat bir gün sizin de canınız sıkkın olduğunda aynı telefonu açtığınızda karşınızdaki insanın birkaç dakika sonra konuyu kendisine çevirdiğini fark ediyorsunuz.

Çünkü onun zihninde sizin de yorulabileceğiniz, kırılabileceğiniz, anlatacaklarınız olabileceği pek yer kaplamıyor.

Bir başka örnek vereyim. Bazı insanlar arkadaşlarının yanında kendilerini öylesine rahat hisseder ki bütün öfkelerini, hayal kırıklıklarını ve olumsuz düşüncelerini hiç süzgeçten geçirmeden ortaya dökerler. Karşısındaki insanın o gün nasıl olduğunu merak etmek akıllarına bile gelmez. Sanki bir insanın vakti, dikkati ve sabrı sınırsızmış gibi davranırlar.

Üstelik bunu çoğu zaman samimiyet olarak adlandırırlar.

Bana kalırsa samimiyet, karşındakinin sınırlarını yok sayabilme ayrıcalığı değildir. Bir insanın sizi dinlemeye gönüllü olması, her an sizin bütün ağırlığınızı taşımak zorunda olduğu anlamına gelmez.

Bir de sürekli şikâyet edenler var. Hayatlarında hiçbir şey yolunda gitmez; herkes hatalı, herkes anlayışsız, herkes onlara bir şey yapmıştır. Fakat çözüm konuşulmaya başlandığında konu hemen değişir. Çünkü bazen insanlar çözüm aramaktan çok, kendi mutsuzluklarının sürekli onaylanmasını isterler.

Karşısındaki kişi bir süre sonra ne söyleyeceğini bilemez hâle gelir. Teselli etmek yetmez, fikir vermek işe yaramaz, sessiz kalmak bile yanlış anlaşılır. Sonunda o da kendi hayatında taşıdığı yüklerin üzerine bir de başkasının bitmeyen meselelerini eklemeye başlar.

Burada küçük ama önemli bir ayrıntı var: Bir arkadaşın zor zamanında yanında olmak başka, onun bütün duygusal sorumluluğunu üstlenmek başkadır.

İnsanların birbirine iyi gelmesi gerekir. Bir araya geldiklerinde yalnızca sorunlarını değil, güzel haberlerini, hayallerini, sıradan günlerini ve küçük mutluluklarını da paylaşabilmeliler. Her görüşme bir dertleşme seansına, her telefon bir şikâyet listesine dönüşüyorsa orada karşılıklı bir bağdan söz etmek giderek zorlaşır.

Ben insanın dostuna omuz vermesinden yanayım. Hatta gerektiğinde kendi işini gücünü bırakıp arkadaşının yanında durabilmesinden… Fakat bu yakınlığın bir ölçüsü olmalı. Çünkü sürekli veren, sürekli anlayan ve sürekli idare eden tarafın da bir noktadan sonra yorulacağını kabul etmek gerekiyor.

Üstelik kimse bunu dile getirmek zorunda kalmamalı. Biraz da karşımızdakinin yüzüne, sesine, suskunluğuna bakmayı bilmeliyiz. Her insanın anlatmadığı bir hikâyesi, kimseye açmadığı bir yarası ve kendisine sakladığı mücadeleleri var.

Unutmayalım; arkadaşlık, bir insanın hayatındaki bütün fırtınaları başka birinin üzerine boşaltması değil, iki insanın birbirine sığınabileceği güvenli bir liman kurabilmesidir.

Benim ölçüm oldukça basit: Bir insanın hayatına girdiğinizde onun yükünü biraz olsun hafifletin, fakat kendi yükünüzü de görünmez hâle getirmeyin. Dinleyin ama dinlenilmeyi de bekleyin. Anlayış gösterin ama anlayışın tek taraflı bir görev olmadığını bilin.

Çünkü insan, yanında kendisi olabildiği insanlarla güzelleşir. Sürekli güçlü görünmek zorunda kaldığı, her konuşmada biraz daha eksildiği ilişkilerle değil.

Ve belki de arkadaşlık adına kendimize sormamız gereken en güzel soru şu:

Biz insanların hayatına biraz nefes aldırmak için mi giriyoruz, yoksa kendi nefesimizi rahatlatırken onların nefessiz kaldığını fark etmeyecek kadar mı bencilleşiyormuyuz?