“Anlaşmazlık Çıkan Bir Yapıyla Devam Etmek İstemiyoruz”
2010 yılında imzalanan mevcut anlaşmanın iki ülke arasında sürekli pürüzlere ve tahkim süreçlerine yol açtığını belirten Bakan Bayraktar, bu sistemin artık sürdürülebilir olmadığını vurguladı:
“Boru hattı anlaşmasını uzatmıyoruz. Biz 1 sene önce bu anlaşmayı yenilemeyeceğimizi söyledik. 2010’da bu anlaşma akdedilmiş, 2014’te Irak bizi tahkime götürmüş. Böyle bir anlaşmayla, arada anlaşmazlık çıkaran bir anlaşmayla devam etmek istemiyoruz. Bu anlaşma yürümüyor demek ki. Dolayısıyla yeni bir anlaşma olması lazım.”
Akışın Kesilmemesi İçin Geçici “BOTAŞ Formülü”
Yeni bir anlaşmanın temmuz ayının sonuna kadar yetişmesinin imkansız olduğunu ifade eden Bayraktar, petrol sevkiyatının sekteye uğramaması için Irak tarafına 1 yıllık geçici bir ara çözüm sunduklarını aktardı:
-
1 Yıllık Taşıma Sözleşmesi: Irak hükümetine “BOTAŞ ile 1 yıllık geçici petrol taşıma anlaşması yapalım” teklifi iletildi.
-
Kapasite Tahsisi: Irak tarafının 750 bin varillik bir kapasite talep ettiğini belirten Bayraktar, şu an akan miktar 180-200 bin varil civarında olsa da bu kapasiteyi kendilerine ayıracaklarını taahhüt etti. Bu 1 yıllık süre zarfında ise “Yeni ITP” anlaşmasının detayları müzakere edilecek.
Hedef: Kapasiteyi 2,5 Milyon Varile Çıkarmak ve Doğal Gaz Hattı Eklemek
Yeni dönemde sadece petrol taşımacılığıyla sınırlı kalınmayacağını, projenin devasa bir bölgesel enerji koridoruna dönüştürülmek istendiğini söyleyen Bakan Bayraktar şu detayları paylaştı:
-
Basra’ya Kadar Uzatma: Petrol boru hattının Irak’ın güneyindeki Basra’ya kadar uzatılması hedefleniyor.
-
Körfez Petrolü Entegresi: Kapasitenin 2,5 milyon varile çıkarılması planlanıyor. Kuveyt ve diğer Körfez ülkelerinin de bu hat üzerinden petrol ihraç edebilmesinin önü açılacak.
-
Doğal Gaz Hattı Projesi: Petrol boru hattının hemen yanına eş zamanlı olarak bir doğal gaz boru hattı inşa edilmesi de planlar arasında. Bu sayede Katar gazı başta olmak üzere bölgedeki diğer gaz kaynaklarının da Türkiye üzerinden dünyaya ulaştırılması hedefleniyor.
Tahkim Davalarında Son Durum
2014-2018 dönemine yönelik tahkim davasının karara bağlandığını ancak nihai hesaplaşmanın henüz netleşmediğini belirten Bayraktar, şu değerlendirmede bulundu:
“O dönem için ‘Türkiye şu kadar, Irak bu kadar ödeyecek’ dendi. Washington’da (D.C. Federal Mahkemesi) devam eden tenfiz (enforcement) davasında faizler hesap edilecek. Bizim alacaklarımız çok geçmişten geliyor; bu hesaplama yapıldıktan sonra o dönem kapanmış olacak. Paris’teki ilk karara da hukuki prosedürün tamamlanması için itiraz etmiştik. 2018’den sonraki döneme ilişkin tahkim davası ise şu an sürüyor.”
