17 Ağustos Depremi’nin 27. Yılı: Kocaeli ve Sakarya’da Büyük Dönüşüm

1. Asrın Felaketinin Bilançosu ve İstanbul’daki Tahribat

17 Ağustos 1999’da saat 03.02’de 7,4 büyüklüğünde meydana gelen deprem; Kocaeli, Yalova, Sakarya, İstanbul ve Düzce’de büyük yıkıma yol açtı. TBMM Meclis Araştırması Komisyonunun Temmuz 2010 raporuna göre acı bilanço şu şekilde kayıtlara geçti:

• Can Kaybı ve Yaralı Sayısı: Depremde 17 bin 480 kişi hayatını kaybetti, 43 bin 953 kişi yaralandı.

• Yıkım ve Hasar: 66 bin 441 konut ve 10 bin 901 iş yeri yıkıldı. Toplamda 285 bin 211 konut ve 42 bin 902 iş yerinde hasar tespit edildi.

• İstanbul ve Avcılar: İstanbul’da hayatını kaybedenlerin sayısı hastanelere sevk edilenlerle birlikte 981’e ulaştı. En ağır hasarı alan Avcılar’da 270 kişi yaşamını yitirdi, 1823 konut ve 326 iş yeri yıkıldı veya ağır hasar gördü.

2. Kocaeli: Kentsel Dönüşüm ve Otomotiv İhracatında Rekor

Depremin merkez üssü Kocaeli’de bir yandan yapı stoku yenilenirken diğer yandan sanayide büyük bir atılım gerçekleşti:

• Cedit ve Gölcük Dönüşümü: İzmit Cedit Mahallesi’ndeki “Yerinde Kentsel Dönüşüm Projesi” kapsamında 13 Haziran 2026’da kura çekimi tamamlanan 1097 konutun anahtar teslimine başlandı. Gölcük Merkez Mahallesi’nde ise 36 dönümlük alanda 360 daire ve 406 iş yerinin yapımı sürüyor.

• İhracat Liderliği: Deprem sonrası hızla toparlanan Kocaeli sanayisi, 2025 yılında 22 milyar 928 milyon dolarlık dış satıma imza attı. Kent, otomotiv sektöründe 12,3 milyar dolarlık ihracatla Bursa ve İstanbul’u geride bırakarak Türkiye’nin lideri konumuna yükseldi.

3. Sakarya: Yatay Mimari, Güçlü Sanayi ve Yeni Yerleşimler

Sakarya, deprem sonrasında yatay mimari prensibini kararlılıkla uygulayarak yeni bir şehir altyapısı oluşturdu:

• Yeni Yerleşim Bölgesi ve Dönüşüm: 15 Temmuz Camili, Korucuk ve Karaman mahallelerinde güvenli yerleşim alanları inşa edildi. Tığcılar Mahallesi’nde 718 bağımsız bölümü kapsayan kentsel dönüşümde tahliye çalışmalarının depremin yıl dönümü olan 17 Ağustos’ta tamamlanması bekleniyor. Erenler ve Serdivan projeleri de aralıksız devam ediyor.

• OSB ve İhracat Atılımı: 1999’da 180 milyon dolar olan Sakarya’nın ihracatı, yapılan yatırımlarla devasa bir artış gösterdi. 1999 yılında sadece 1 olan organize sanayi bölgesi sayısı günümüzde 7 aktif OSB’ye ulaştı ve 30 binden fazla kişiye istihdam sağlandı.