Trafikte Motosiklet Sayısı ve Kaza Oranları Hızla Arttı
Türkiye genelinde son yıllarda motosiklet kullanım oranlarında çok ciddi bir artış grafiği yakalandı. Yapılan veri analizlerine göre, 2019 yılında motosikletler toplam taşıt sayısının yüzde 14,1’lik kısmını oluştururken, 2026 yılı itibarıyla Türkiye’deki 34,7 milyon toplam taşıtın 7,3 milyonunu, yani yüzde 21,3’ünü oluşturur hale geldi.
Motosiklet sayısındaki bu devasa artış, trafik kazası istatistiklerine de doğrudan yansıdı. Bu yılın 1 Ocak-8 Temmuz dönemini kapsayan süreçte, ülke genelinde toplam 138 bin 833 ölümlü veya yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği resmi kayıtlara geçti. Yapılan incelemeler sonucunda, bu kazaların yarısından fazlasını oluşturan 69 bin 131’inin motosikletlerin karıştığı olaylar olduğu belirlendi. Bu vahim tablo üzerine İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, sürücülerin trafikte daha görünür olması ve can kayıplarının önüne geçilmesi amacıyla kapsamlı bir eylem planının hazırlanması talimatını verdi.
Trafik Işıklarında Motosikletler İçin Bekleme Alanı Geliyor
Eylem planının en öncelikli çalışma başlıklarından birini, motosiklet ve motorlu bisiklet sürücülerinin özellikle şehir içi kavşaklarda diğer araç sürücüleri tarafından daha kolay fark edilmesini sağlamak oluşturuyor. Motosikletlerin büyük araçların arasında sıkışmasını, kör noktalarda kalmasını ve araçların sağa veya sola dönüş hareketleri sırasında meydana gelebilecek ölümcül çarpışmaları önlemek amacıyla trafik yoğunluğunun yüksek olduğu kavşaklarda yeni bir sistem araştırılacak.
Trafik ışıklarında diğer tüm araçların en önünde yer alması planlanan ve “motosiklet rezerv alanları” olarak adlandırılan özel bekleme alanlarının kurulması planlanıyor. Bu rezerv alanları sayesinde motosiklet sürücülerinin trafikte çok daha görünür hale getirilmesi, ışık değişimlerinde ise güvenli, seri ve düzenli bir kalkış yapılması hedefleniyor. Bakanlık tarafından yürütülecek teknik araştırmaların tamamlanmasının ardından, yerel yönetimlere yönelik uygulamayı içeren kapsamlı bir rehber hazırlanacak.
Kontrollü Şerit Paylaşımı Pilot İlde Test Edilecek
Yeni eylem planı kapsamında, dünya genelinde bazı ülkelerde uygulanan ve şehir içi trafikte motosikletlerin duran ya da çok düşük hızla seyreden araçların arasından kontrollü biçimde ilerlemesine imkan tanıyan “şerit paylaşımı” uygulamasının Türkiye’deki yasal ve fiziki uygulanabilirliği mercek altına alınacak. Bu uygulamanın genel trafik güvenliğine, trafik akış hızına olan etkileri ile motosiklet kullanıcılarının seyir esnasında karşılaşabileceği olası riskler detaylıca değerlendirilecek. Araştırma sonuçlarından elde edilecek verilere göre belirlenecek bir pilot ilde şerit paylaşımı uygulaması test edilecek ve sonuçlar yakından takip edilecek.
Bunun yanı sıra motosiklet sürücülerinin, yolcuların ve kuryelerin kullandığı taşıma kutularının gece şartlarında veya düşük görüş koşullarında daha kolay fark edilmesini sağlamak amacıyla reflektif, yani yansıtıcı özellikteki ekipman ile materyallerin kullanımı teşvik edilecek. Bu doğrultuda ülke genelinde bilgilendirme ve farkındalık kampanyaları yürütülecek.
Güvenli Olmayan Modifikasyonlara Geçit Verilmeyecek
Eylem planı, motosiklet ve motorlu bisikletlerde mevzuata aykırı şekilde motor gücünün yapay olarak artırılması ya da aracın fabrika çıkışı teknik özelliklerinin değiştirilmesinin önüne geçilmesini de kapsıyor. Teknik açıdan sürüş güvenliğini tehlikeye atan güvensiz modifikasyonların engellenmesi, araçların üretim ve güvenlik standartlarının korunması için sanayi sitelerinde ve trafikte denetim ile bilgilendirme faaliyetleri en üst seviyeye çıkarılacak. Kazaların ve can kayıplarının azaltılmasında hayati öneme sahip olan ABS (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) ve benzeri güvenlik teknolojilerinin önemi hakkında kamuoyuna yönelik bilinçlendirme çalışmaları yapılacak, sürücülerin araç satın alırken bu teknolojilere sahip modelleri tercih etmesi özendirilecek.
Resmi ve Sivil Ekiplerle Müşterek Denetim Yapılacak
Motosiklet kullanıcılarının trafik kurallarına uyumunu artırmak ve kural ihlallerini asgari düzeye indirmek amacıyla sahadaki denetim faaliyetleri de ciddi oranda güçlendirilecek. Elektronik Denetleme Sistemleri (EDS) ve diğer ileri teknolojik imkanlardan üst düzeyde yararlanılarak gerçekleştirilecek olan trafik denetimlerine, sadece klasik trafik birimleri değil, emniyet ve jandarmanın resmi ile sivil diğer tüm saha birimleri de destek verecek. Gerçekleştirilecek olan bu geniş katılımlı müşterek denetimlerle; trafikte tehlikeli sürüş, koruyucu kask ve ekipman kullanmama, mevzuata aykırı teknik değişiklikler yapma ve diğer kronik trafik ihlallerinin tamamen önlenmesi hedeflenecek.
Öğrencilere ve Sürücülere Yönelik Eğitimler Düzenlenecek
İçişleri Bakanlığı tarafından devreye sokulan plan çerçevesinde, motosiklet ve motorlu bisiklet kullanıcılarının sürüş becerilerini geliştirmek amacıyla özel güvenli sürüş eğitim modülleri hazırlanacak. Erken yaşta farkındalık oluşturmak adına ilk ve ortaöğretim kurumları ile üniversitelerde öğrencilere yönelik teorik ve pratik bilinçlendirme faaliyetleri organize edilecek. Sürücülere ise hedef gruplara özgü (kuryeler, hobi kullanıcıları vb.) eğitim programları uygulanacak. Toplumsal düzeyde güvenli sürüş kültürünün yerleşmesi ve motosikletlerin karıştığı ölümlü veya yaralanmalı kazaların kalıcı olarak azaltılması amacıyla ulusal kanallarda yayınlanmak üzere kamu spotları, bilgilendirici broşürler, afişler ve dijital materyaller hazırlanarak yaygın bir şekilde kullanılacak.
