1. Aile Yükümlülüğünü İhlal Eden Ebeveynlere Ağır Hapis Cezası
Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) yapılan düzenlemeyle aile yapısını ve çocukları korumak adına cezai yaptırımlar artırıldı:
-
Bakım ve Eğitim İhlali: Aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere verilen “1 yıla kadar” hapis cezası, 3 aydan 2 yıla kadar yükseltildi.
-
Gebe Kadını Terk Etme: Hamile eşini veya sürekli birlikte yaşadığı gebe kadını çaresiz durumda terk eden kişilere verilen ceza 6 aydan 2 yıla kadar çıkarıldı.
-
Ağırlaşmış Sonuçlar: Bu eylemler nedeniyle çocuğun kasten öldürülmesi veya ağır yaralanması (bitkisel hayata girmesi, organ kaybı, gebeliğin düşmesi vb.) durumunda ceza, şikayet aranmaksızın yarısından 2 katına kadar artırılacak.
-
Ahlak ve Sağlığı Tehlikeye Atma: İtiyadi sarhoşluk, uyuşturucu kullanımı veya onur kırıcı davranışlarla çocuğun ahlak ve sağlığını ağır tehlikeye sokan anne veya babaya verilen ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis olarak yeniden düzenlendi.
2. Eksik İddianameler Soruşturmaya İade Edilecek
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (CMK) yapılan değişiklikle, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu yaptırılmaksızın düzenlenen iddianameler, mahkemece 15 gün içinde eksik hususlar belirtilerek Cumhuriyet Başsavcılığına iade edilecek.
3. Çocuk Cezaevi İnfaz Sisteminde Yeni Yapılanma
Çocuk hükümlülerin ceza infaz süreçlerinde rehabilitasyon ve güvenlik dengesini gözeten yeni standartlar belirlendi:
-
İnfaza Kapalı Cezaevinde Başlanacak: Çocuk hükümlüler cezalarına doğrudan eğitimevlerinde değil, çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlayacak. İyi halli oldukları tespit edilirse eğitimevlerine sevk edilecekler.
-
Cinsiyet ve Suç Türüne Göre Ayrım: 12-18 yaş grubu çocuklar; cinsiyet, fiziki gelişim ve suç türleri göz önüne alınarak kapalı cezaevlerinin ayrı bölümlerinde barındırılacak.
-
3 Ayda Bir Uzman Değerlendirmesi: Eğitimevine geçiş kararları; psikolog, pedagog, sosyal çalışmacı ve Türkiye Barolar Birliği (TBB) Çocuk Hakları Komisyonu’ndan görevlendirilecek bir avukatın da yer alacağı idare ve gözlem kurulu tarafından en geç 3 ayda bir değerlendirilecek.
-
Doğrudan Eğitimevi: Kasıtlı suçlardan 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan 5 yıl veya daha az ceza alan çocuklar cezalarını doğrudan eğitimevinde çekecek. Firar eden veya disiplin cezası alanlar ise yeniden kapalı cezaevine gönderilecek.
-
1 Gün 2 Gün Sayılacak: Kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu imal/ticareti ve örgüt kurma suçları hariç olmak üzere; çocukların 15 yaşını dolduruncaya kadar cezaevinde geçirdiği 1 gün, koşullu salıverilme hesabında 2 gün olarak dikkate alınacak.
4. 18 Yaş Altına Bıçak Satışı ve Taşınması Yasaklandı
Kabahatler Kanunu’na eklenen “Amaç dışı bıçak taşıma” maddesiyle kesici ve delici aletlere yönelik yeni kısıtlamalar getirildi:
-
Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Hakkında Kanun kapsamı dışında kalan her türlü bıçak, kesici ve delici aletin ruhsatsız yerlerde satılması ve sergilenmesi yasaklandı.
-
Bu aletlerin 18 yaşından küçük çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması tamamen yasaklandı.
