Tarafların üst düzey diplomatik temsilcilerinin katılımıyla icra edilecek bu kritik zirvenin hangi ülkede ve şehirde yapılacağına dair detaylar ise güvenlik ve gizlilik protokolleri nedeniyle henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
1. Müzakere Sürecine Nasıl Gelindi? (Tarihsel Arka Plan)
ABD ve İran arasında son aylarda yaşanan sıcak çatışma ortamı, arabulucu ülkelerin devreye girmesiyle yerini masaya bırakmıştı:
-
Askeri Çatışmalar: Şubat 2026’da Hürmüz Boğazı ve çevresinde tırmanan askeri gerilim, küresel petrol piyasalarını ve lojistik hatlarını doğrudan tehdit eden bir boyuta ulaştı.
-
İslamabad Memorandumu: Diplomatik mekik dokuma faaliyetlerinin ardından taraflar, 17-18 Haziran 2026 tarihlerinde Pakistan’da bir araya gelerek geçici bir ateşkes öngören İslamabad Memorandumu‘nu imzaladı.
-
60 Günlük Kritik Süreç: Bu memorandum kapsamında Washington ve Tahran, kalıcı bir barış zemini oluşturmak ve yeni bir nükleer yol haritası belirlemek amacıyla 60 günlük kesintisiz bir müzakere takvimi başlattı.
2. Masadaki Kazanımlar ve Çözülemeyen Pürüzler
Katar, Pakistan ve Umman’ın arabuluculuğunda İsviçre (Cenevre) ve Doha hatlarında yürütülen dolaylı teknik görüşmelerde şu ana kadar önemli mesafe kat edildi:
🟩 Uzlaşı Sağlanan / Olumlu İlerleyen Maddeler:
-
Dondurulan Fonlar: İran’ın uluslararası finans sisteminde dondurulmuş haldeki 6 milyar dolarlık fonunun serbest bırakılmasına yönelik mekanizmada büyük ölçüde mutabakat sağlandı.
-
Uranyum Seyreltme: Tahran yönetiminin nükleer program kapsamında uranyum seyreltme işlemlerini belirli taahhütler çerçevesinde esnetmesi konusunda olumlu sinyaller alındı.
🟥 Henüz Çözülemeyen Kırmızı Çizgiler:
-
Hürmüz Boğazı’nın Statüsü: Enerji koridorunun güvenliği ve askeri gemilerin geçiş serbestisi konusunda iki ülkenin askeri doktrinleri hala çatışıyor.
-
Doğrudan Temas Formülü: Taraflar şu ana kadar görüşmeleri arabulucular vasıtasıyla dolaylı olarak yürütürken, ABD’nin talep ettiği “doğrudan yüz yüze müzakere” formülüne Tahran kanadı mesafeli yaklaşmaya devam ediyor.
18 Temmuz’da yapılacak yeni tur, 60 günlük sürenin yarısına gelinmesi dolayısıyla kalıcı anlaşmanın kaderini tayin edecek en kritik viraj olarak görülüyor.
