Özgürlük Safsatası

Pozitif hürriyet anlayışına sahip olanlar olanlar özgürlüğü güçle özdeşleştirmektedirler. Özgürlüğü kişilerin istediklerini yapabilmeleri olarak yorumlarsanız, bu devlete pozitif roller yükleyen, müdahaleci bir siyasal görüşe yol açar. Halbuki hürriyetle gücün aynı şey olduğunu söylemek, iki ayrı şeyi birbirine karıştırmaktır. Çünkü yapma gücüne sahip olmadığımız bir şeyi yapma hürriyetine sahip olduğumuzu söylemek anlamlı olmayabilir; fakat bir şeyi yapma gücüne sahip olduğumuz için özgür olduğumuzu söylemek de doğru değildir. Hürriyetin engellerinin sadece dıştan gelmeyeceğini, aynı zamanda hürriyetin, bilinçsizlik, yanlış bilinç gibi, içten gelen engelleri de bulunduğunu ifade eden rasyonel hürriyet anlayışı, davranışlarını rasyonel olmayan güdülerin yönettiği kişinin özgür olmadığını iddia etmektedirler. Rasyonel özgürlük anlayışı özgürlüğü, özerklikle özdeşleştirmekte, böylece hür olma durumuyla iyi hayatı, özgür insanla iyi insanı birbirine karıştırmaktadır. Halbuki hürriyet kişinin seçeneğini genişletir, ona daha fazla seçebilme imkânı sağlar. Ayrıca kişi tamamen özgür olduğu halde hürriyetini kötü halde kullanabilir; bu onun kötü insan olduğunu gösterebilirse de özgür olmadığını göstermez.

Metin, özgürlük (hürriyet) kavramının özellikle pozitif özgürlük ve rasyonel özgürlük anlayışları açısından eleştirisini yapmaktadır. Ana fikir kısaca şöyle açıklanabilir:

1. Pozitif özgürlük eleştirisi

Pozitif özgürlük anlayışına göre özgürlük, kişinin istediğini yapabilme gücüne sahip olmasıdır.
Metin bu görüşü eleştirir çünkü:
• Özgürlüğü güç (iktidar) ile özdeşleştirir.
• Bu düşünce devlete müdahaleci bir rol verir (devlet insanların “gerçekten özgür” olması için onları yönlendirebilir).

Metne göre ise:
• Özgürlük ile güç aynı şey değildir.
• Bir şeyi yapma gücümüz olmayabilir ama onu yapma özgürlüğümüz yine de olabilir.
• Tersine, bir şeyi yapabilecek gücümüz olduğu için özgür olduğumuz da söylenemez.

2. Rasyonel özgürlük eleştirisi

Rasyonel özgürlük anlayışı ise şöyle der:
• İnsan akıl dışı güdülerle hareket ediyorsa özgür değildir.
• Gerçek özgürlük akla uygun davranmak ve özerklik demektir.

Metin bu görüşü de eleştirir çünkü:
• Özgürlük ile “iyi insan olmak” birbirine karıştırılmaktadır.
• Akıllıca davranmak ile özgür olmak aynı şey değildir.

3. Metnin savunduğu görüş

Metne göre özgürlük:
• Kişinin seçeneklerinin geniş olmasıdır.
• Yani kişinin daha fazla tercih yapabilme imkânına sahip olmasıdır.

Bu nedenle:
• Bir kişi tamamen özgür olup özgürlüğünü kötü kullanabilir.
• Bu onun kötü bir insan olduğunu gösterebilir, fakat özgür olmadığını göstermez.